Toen ik voor het eerst van het Zweedse Allemansrätten hoorde, wist ik meteen: dit wil ik zelf ervaren. Kamperen midden in de natuur, zonder camping, zonder reservering. Gewoon een tentje neerzetten waar het jou uitkomt. In Nederland is dat verboden. In Zweden is het een grondrecht.
Toen het zomer was pakte ik mijn fiets en mijn tent en fietste ik de Kattegattleden. En ja, ik kampeerde onderweg volgens het allemansrecht. Hier vertel ik je alles wat je moet weten.
Wat is het allemansrecht in Zweden?
Het allemansrecht, in het Zweeds Allemansrätten, is het recht van iedereen om vrij door de natuur te bewegen en er te overnachten. Het is geen formele wet maar een eeuwenoud gewoonterecht dat in 1994 is opgenomen in de Zweedse grondwet. Niet alleen voor Zweden zelf, maar voor iedereen die het land bezoekt.
Het basisidee: de natuur is van iedereen. Je mag wandelen, fietsen, zwemmen en kamperen waar je wilt, zolang je geen schade aanricht aan de natuur, mensen of dieren.
Dat klinkt als totale vrijheid en dat is het ook grotendeels. Maar er zijn regels, en die zijn er niet voor niets.
De regels voor kamperen volgens het allemansrecht
1. Maximaal 24 tot 48 uur op één plek
Je mag je tent één, soms twee nachten op dezelfde plek zetten. Langer blijven is niet de bedoeling: de natuur moet de kans krijgen om te herstellen. Bovendien laat een tent die lang op één plek staat een kale plek in het gras achter.
2. Houd afstand van woningen en bebouwing
Zet je tent niet binnen 150 meter van een woning, boerderij of gebouw. Kampeer ook niet op landbouwgrond of in tuinen zonder toestemming van de eigenaar.
3. Vraag toestemming op privégrond
Staat er geen hek maar is het land aantoonbaar van iemand? Dan vraag je even toestemming. Mijn ervaring is dat Zweden hier bijna nooit nee op zeggen. De eigenaar van restaurant Bjäre Fisk & Skaldjur in de haven van Magnarp Strand wees me zelfs trots op zijn recht om dit toe te staan. Zo gastvrij zijn ze daar.
4. Laat geen afval achter
Het klinkt logisch, maar het moet gezegd: neem al je afval mee. Er zijn geen afvalbakken in de wildernis. Dat meaning ook: neem biologisch afbreekbaar zeep mee als je je wast, zodat je het water niet vervuilt.
5. Kampvuur: ja, maar met beleid
Kampvuur maken is toegestaan en iets wat kamperen in Zweden extra bijzonder maakt. Gebruik alleen gevonden hout en afgevallen takken. Hak geen levende bomen om en breek geen takken af. Bij droogte of officieel vuurverbod is vuur maken verboden. Informeer vooraf.
6. Nationale parken en natuurreservaten: extra regels
In beschermde gebieden gelden aanvullende regels. Soms is kamperen alleen op aangewezen plekken toegestaan, soms helemaal verboden. Dit staat altijd op borden aangegeven, vaak ook in het Nederlands of Engels.
7. Honden meenemen: mag, maar let op het seizoen
Je hond mag mee en mag vrij rondlopen. Maar tussen 1 maart en 20 augustus moeten honden aangelijnd zijn, omdat dieren dan jongen hebben. Buiten die periode is vrijlopen toegestaan, zolang je de hond onder controle hebt.
Kamperen op de Kattegattleden: mijn ervaring
Ik fietste de Kattegattleden met een tent op mijn fiets en het plan om minstens één nacht buiten een camping te slapen. Mijn eerste nacht was nog op een camping in Örestrand, om te oefenen met het opzetten van mijn tent. Kwartier later stond hij en had ik al complimenten van mijn Nederlandse buurcampers.
De dag erna fietste ik voorbij Ängelholm en begon ik uit te kijken naar een wildkampeerplekje. Op de kaart van de Kattegattleden stonden een paar plekken aangegeven, maar ze bleken er niet meer te zijn of waren lastig te vinden.
Bij de haven van Magnarp Strand vroeg ik het aan de eigenaar van het visrestaurant aldaar. Hij wees me direct een plekje aan achter zijn restaurant, met uitzicht over zee. Er was een openbaar toilet in de haven, ik kon mijn fiets veilig stallen in een schuur, en de avond eindigde met paarden in de baai en een zonsondergang die ik niet snel vergeet.
Dat is kamperen volgens het allemansrecht in de praktijk: ruimhartig, gastvrij en indrukwekkend.
Handige apps voor het vinden van een wildkampeerplekje
Zomaar rondrijden en hopen dat je een mooie plek tegenkomt werkt zelden. Plan vooruit met deze apps:
Park4Night is de meest gebruikte app, met actuele informatie over vrije kampeerspots en de voorzieningen ter plaatse. iOverlander is ook uitstekend, zeker voor meer afgelegen plekken. Sheltermap laat je open schuilhutten zien in Zweden, vaak met vuurplaats, tafel en soms zelfs een toilethuisje. Dat zijn ideale tussenstops, ook als je er alleen een nacht in doorbrengt.
Wat kun je verder doen op basis van het allemansrecht?
Het recht gaat verder dan kamperen alleen. Je mag ook vrij wandelen, fietsen en zwemmen in de natuur, ook op privégrond zolang je afstand houdt van gebouwen. Je mag wilde bessen, paddenstoelen en bloemen plukken, maar alleen voor eigen gebruik. In de bossen zie je Zweden regelmatig met mandjes vol paddenstoelen thuiskomen. Dat hoort erbij.
Wat heb je nodig voor wildkamperen in Zweden?
Ga je voor het eerst kamperen volgens het allemansrecht, dan is een goede basisuitrusting essentieel. Zeker als je ook fietst of wandelt, wil je zo licht mogelijk op weg gaan.
Tent: kies een lichtgewicht tent die je snel kunt opzetten. Een goede optie is een drieseizoenentent: licht genoeg om mee te nemen, sterk genoeg voor wisselvallig Zweeds weer. De Forclaz tenten van Decathlon zijn populair en betaalbaar.
Soortgelijke tent als deze heb ik. Ideaal eraan vind ik dat ik bijvoorbeeld mijn schoenen buiten de binnentent maar wel droog kan zetten.
Slaapzak: neem een slaapzak mee die comfortabel is tot minstens 5 graden. In september kan het ’s nachts snel afkoelen. Een compacte slaapzak voor drie seizoenen is ideaal.
Slaapmat: een zelfopblazende slaapmat isoleert tegen kou van de grond en ligt een stuk comfortabeler dan een eenvoudig schuimmatje.
Waterfles met filter: in de Zweedse natuur kun je water bijvullen uit beken en meren. Een hervulbare waterfles met geïntegreerd waterfilter — zoals de LifeStraw Go — maakt dat veilig en duurzaam.
Poepschepje: als er geen toilet in de buurt is, graaf je een gat. Een compact troffelscheepje zoals de Sea to Summit Pocket Trowel is licht en neemt nauwelijks ruimte in. Gebruik biologisch afbreekbaar toiletpapier en begraaf alles.
Afbreekbare zeep: gebruik bij het afwassen en wassen altijd zeep die biologisch afbreekbaar is, zodat je het water niet vervuilt.
Wanneer ga je
Het beste seizoen voor kamperen volgens het allemansrecht in Zweden is juni tot en met begin september. In de zomer zijn de dagen lang, het weer aangenaam en de natuur op z’n mooist. Ga je in september, houd dan rekening met afkoelend nachttemperaturen en meer regen. Ik leerde dat uit eigen ervaring.
In de zomer zijn er ook muggen, vooral nabij meren en in bossen. Neem een goede muggenwerende spray mee.
Nog een nachtje op een camping?
Wil je de eerste nacht nog even wennen of heb je behoefte aan een douche en elektriciteit? Er zijn genoeg campings langs de Kattegattleden en door heel Zweden. Bekijk kleinschalige campings en hutten langs de route.
Op elke reis neem ik mijn eigen hervulbare waterfles mee. Mijn missie is om single-use plastic uit te bannen, en bijvullen in plaats van weggooien is een van de makkelijkste manieren om daar als reiziger aan bij te dragen. Ook een opvouwbare tas voor kleine aankopen scheelt onnodig plastic afval onderweg.
Kijk voor meer tekst en uitleg over de rechten die gelden als je volgens het allemansrecht wil kamperen op Naturvårdsverket.
Ben je benieuwd naar andere avonturen?
- Veilig Fietsen in Zweden #Kattegattleden
- Ontdek Goteborg met de GO Card
- Hotel, Hostel of Botel Rygerfjord – Stockholm
- Wandel op de oude Pelgrimsroute St Olavsleden
Dit artikel bevat affiliatelinks. Als je iets boekt of koopt via een van deze links, ontvangen wij een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou.
Ik ken het al, maar nog niet gedaan. Maar gelukkig staat Zweden (en dan vooral fietsen in Zweden) hoog op mijn wensenlijstje 🙂
Ja ik kan het ook echt aanbevelen!! Super leuk, alleen dan wel eerder in het jaar gaan he?
Wat een mooie wet. Kende het eerst nog helemaal niet maar vind het iets heel moois. Dat van in een tent slapen en dat dan niks droogt – herkenbaar. Wel erg vervelend. Gelukkig heb je de andere dagen ergens anders kunnen slapen. Wel stoer dat je dit trouwens alleen hebt gedaan.
Dank je wel!! Ja ik vermaak me goed in mijn eentje 🙂 En ik ben ook niet bang aangelegd, dat scheelt natuurlijk ook als je dan in je eentje ligt in een doodstille haven 😉
Heerlijk! Het allemansrecht is zo leuk, toen ik naar school ging, kwam ik vaak onderweg kamperende mensen tegen. Ik word er toch altijd weer vrolijk van 😊
Ja super leuk!! Het gevoel van vrijheid is toch geweldig!! Ga je het ooit ook eens zelf proberen?
De eerste keer dat je in een tent geslapen hebt? Dan heb je meteen een avontuurlijke plek uitgekozen 😉 Mooi dat dit recht bestaat in Zweden. Waar heb je de andere nachten geslapen? De meeste regels voor deze wet zijn logisch, jammer dat niet iedereen ze even goed begrijpt 😉
Hmm…de eerste keer dat ik alleen in een tentje sliep.. vroeger wel gekampeerd met familie maar daarna nooit meer. 🙂
Het houdt ook in dat je zelfs in de bebouwde kom mag slapen mits je niet je tent in het zicht van een huis plaatst! Zorg wel voor een goede afsluitbare tent, die ook de muggen tegenhouden. Deze insecten kunnen je hersenvliesontsteking “bezorgen”!! Dus koop je anti-muggenspul daar! Was ook je mugdicht geweven kleding met de juiste middelen! En/of neem een maand voor je reis elke dag een (extra) teentje knoflook! Ik werd in 2006 in nog geen halve minuut gestoken door tientallen muggen in mijn voet, deze had ik helaas niet beschermd! Veel plezier! 🙂
Oh echt? Ik heb gelukkig geen last gehad van die muggen maar daar moet ik ook niet aan denken!! Ik stond inderdaad ook binnen de bebouwde kom met mijn tentje, ik wilde later wat meer achteraf gaan staan maar dat kwam er door de regen niet meer van. Dank je wel voor je tips!
Zo fijn dat het kan in Zweden! En dat iedereen de natuur respecteert daar. In Nederland zou het volgens mij één grote bende worden 😉
Daar ben ik ook bang voor. Zo jammer!!
Wat een leuk concept. Ik ben ook geen ervaren kampeerder, dus zou zeker ook even oefenen met mijn tent. Het klinkt als een ontzettend gastvrij land! Ik ben nog nooit in Scandinavie geweest, Zweden is dat wel een goede optie zo te lezen 😄
Ja Zweden is wel echt een aanrader! Heerlijk land, super gastvrij inderdaad!