Tussen de toeristen in Manali lopen ze nog gewoon rond. Oudere mannen en vrouwen in klederdracht, op weg naar huis of naar de tempel. Niet voor de foto. Zij waren voor mij de reden om langzamer te gaan lopen. Wat te doen in Manali als je meer wilt zien dan sneeuw en souvenirs? Volg hun tempo.
Dat tempo bracht me naar een houten tempel tussen hoge ceders, bijna vijfhonderd jaar oud. Naar de smalle steegjes van Old Manali, waar de enige tempel in India staat voor de man naar wie deze stad genoemd is. En naar een straat vol leven, waar het tempo ineens een stuk hoger ligt.
Manali ligt op ongeveer 2050 meter hoogte in de vallei van de Beas, in de Indiase deelstaat Himachal Pradesh. Na de hitte van de vlakte voelt de berglucht hier als een verademing.

Wat te doen in Manali: de tempels
Hidimba Devi tempel in het cederbos
De tempel die het meest indruk maakt, staat midden in het bos. Lokaal heet hij Dhungari tempel, naar het bos eromheen: Dhungri Van Vihar, vol deodars, de Himalaya-ceder. Je ziet het dak al tussen de stammen door voordat je de tempel zelf ziet. Vier houten lagen boven elkaar, in pagodestijl, eerder iets wat je in Nepal of Tibet verwacht dan in India. Het hout is donker van ouderdom. De ceders eromheen lijken net zo oud.

De tempel werd in 1553 gebouwd onder Bahadur Singh, de toenmalige heerser van Kullu. Hij is gewijd aan Hidimba, uit het epos Mahabharata. Volgens de verhalen werd ze geboren in een familie van demonen, trouwde ze met Bhima en mediteerde ze op deze plek. Daarom wordt ze hier vereerd als godin.
Binnen verwacht je een groot beeld. Dat is er niet. Er ligt een enorme rots, en daarbij staat een klein messing beeldje van ongeveer zeven centimeter. Het is de rots die al vereerd werd voordat er een tempel stond. Bekijk ook de deuren en wanden. Het houtsnijwerk is rijk en gedetailleerd.


Konijnen, jaks en een speeltuin
Bij de tempel zag ik ook iets waar ik minder blij van werd. Grote witte konijnen onder de arm van vrouwen, die er mee naar kinderen lopen. Je kunt ermee op de foto helaas werkt zoiets nog goed in India. Op reviewsites zijn bezoekers er enthousiast over.
Onderweg zag ik meerdere jaks lopen, met een zadeltje op en een man ernaast. Ook zij worden ingezet voor ritjes en foto’s. Wat dat betreft heeft de wereld van het toerisme nog best wat te leren, en dat is zeker niet alleen in India zo.

Ik begrijp dat dit voor de mensen een inkomen is maar lees meer over verantwoord toerisme. Wil je iets meenemen van de lokale cultuur, koop dan liever iets van wol op de markt of trakteer jezelf op een maaltijd bij een lokaal eettentje. Zo komt je geld ook terecht bij de mensen hier, zonder dat er een dier voor in een hokje hoeft te zitten.
Manu tempel in Old Manali
De tweede tempel ligt boven in Old Manali, ongeveer drie kilometer van Mall Road. Hij is gewijd aan Manu, de wijze naar wie de stad genoemd is. In de Hindoeïstische mythologie geldt Manu als de stamvader van de mensheid. Het wordt vaak de enige tempel voor Manu in heel India genoemd. De oude naam van de stad was Manualaya, het verblijf van Manu.
Bij de ingang hangt een groot bord vol verhalen daarop las ik het verhaal van deze tempel. Toen een enorme vloed de wereld overspoelde, zo staat er, nam Vishnu de gedaante aan van een vis. Hij leidde de boot van Manu naar de Himalaya, met een slang als touw. Aan boord waren zeven wijzen en de zaden van de schepping. Het bord zegt er eerlijk bij dat niemand weet waar die boot precies aan land kwam.

Het mooiste verhaal gaat over hoe de tempel ontstond. Op een ochtend maakte een vrouw de koeienstal schoon van een huis vlak bij de tempel. Haar houweel raakte een stenen beeld, en dat beeld zou hebben gebloed. Haar geschreeuw trok de dorpelingen aan. Zij groeven verder en vonden meer beelden. Dat huis heet nog altijd Deu Ra Ghor, huis van de godheid.
Er is ook een verhaal over Manu die als sadhu aanklopte en om melk vroeg. De vrouw des huizes had alleen een jonge koe die nog nooit had gekalfd. Hij drong aan, ze molk toch, en er kwam melk. Volgens een ander verhaal bevrijdde Manu de vallei van een demon. Dat wordt hier nog elk jaar gevierd met een eigen Diwali, op een andere tijd en om een andere reden dan in de rest van India.
Binnen in de tempel mag je helaas geen foto’s maken. De beelden die er stonden vond ik wel echt prachtig!

Manali tussen oud en nieuw
Mall Road, de winkelstraat
Mall Road is het kloppende hart van het nieuwe Manali. Een lange straat vol toeristische winkeltjes, eettentjes en mensen. Stapels wollen sjaals, kleding van jakwol, souvenirs, de geur van straatvoedsel. Het is druk en lawaaierig, en niet de plek waar je komt om relaxed rond te lopen. Heb je nog wat nodig, zoek je nog een trui/jas voor de kou dan kun je die hier vinden.
Ik vond het vooral heerlijk om te kijken. Wil je iets kopen, kies dan voor wol en handwerk uit de streek.

Tussen de winkelstraten van het nieuwe deel van Manali vind je ook nog een Boedistisch klooster, deze werd net gesloten toen ik aankwam. Wie weet kun jij die wel bezoeken.
Wandelen door het bos en Old Manali
Het stuk door het bos bij de Hidimba tempel is de rustigste plek die ik in Manali vond. Vanaf hier kun je verder lopen richting Old Manali. Oud en nieuw Manali worden gescheiden door het riviertje de Manalsu, met een brug ertussen.

In Old Manali zag ik oudere mensen in traditionele kleding. Niet voor de foto, gewoon onderweg naar huis of naar de tempel. Daar word ik blijer van dan de geleende kostuums bij de konijnen waar lokale toeristen mee staan te poseren. In Old Manali kun je kleding kopen en souvenirs. De winkeltjes hier zijn echt gericht op de toerist. Ik vond het wek heerlijk om hier even te lopen, goede koffietentjes en leuke restaurants vind je in deze straat.
Ik kwam net terug van de Noordoost India reis en om je een beeld te geven van hoe toeristisch het daar was… We zagen tijdens de gehele reis maar liefst 1 westerse toerist.

Wil je iemand fotograferen, vraag het dan eerst. Een glimlach en een gebaar naar je camera is vaak genoeg.
Praktische tips voor Manali
Hoe kom je er
Het dichtstbijzijnde vliegveld is Bhuntar, bij Kullu, ongeveer 50 kilometer van Manali. Vluchten gaan niet heel vaak en je bent er ook de hele dag voor kwijt. Want vanuit daar ga je verder met een taxi of bus. Een treinstation heeft Manali niet door de vele bergen van de Himalaya waar je je al in bevindt. De meeste reizigers komen dus over de weg. Vanuit Delhi is het ruim 500 kilometer, en je bent al snel zo’n tien uur onderweg en dit is ook wat ik deed.
Met de nachtbus van Delhi naar Manali
De nachtbus naar Manali via Redbus is makkelijk te boeken, er zijn talloze busmaatschappijen die deze tocht aanbieden. Ik koos voor Laxmi Holidays, die rijden met een Volvo 9600 Multi Axle Semi-Sleeperbus. De rugleuning kan vrij ver naar achter waardoor je toch redelijk kan slapen. Ik vertrok rond 23 uur in de avond vanaf Kashmere Gate (metro station), rond middernacht hadden we een stop bij een plek met veel restaurants (dhaba) en vroeg in de ochtend weer eentje. Daar kun je dus even naar het toilet want in de bus is er geen. Rond een uur of 8 in de ochtend was ik in Manali.

Vanuit Chandigarh is het ongeveer negen uur. De weg loopt door de bergen, dus houd rekening met vertragingen. In het regenseizoen kunnen aardverschuivingen wegen afsluiten. Check voor vertrek altijd de actuele situatie.
Wanneer ga je
- Maart tot en met juni is populair voor wandelen en rondkijken.
- Van december tot februari valt er sneeuw.
- Juli en augustus zijn de natste maanden, met veel regen en kans op afgesloten wegen.
Ik was er in 17 t/m 20 oktober. Ik had heerlijk weer overdag met de avonden wat frisjes maar eigenlijk was dat juist wel lekker. Toen ik de Lahaul Valley (1000 meter hoger) in ging, iets verder de Himalaya in, werd het in de avond wel koud. Dat viel in Manali heel erg mee.
Het was druk toen ik er was omdat er een Hindoe festival was Saraswati Puja, Durga Ashtami & Maha Navami en Dussehra & Durga Visarjan. Elke dag werd er wat anders gevierd wat meebracht dat met name Mall Street erg druk was. Van de vieringen zelf kreeg ik niet veel mee helaas.
weet dat het ’s avonds flink kan afkoelen, ook buiten de winter. Neem warme lagen mee want je zit al wel echt in de bergen.
Waar eten in Manali?
In het nieuwe deel van Manali at ik bij Corner House. Een mooie restaurant met drie verdiepingen en een dakterras. Ze hadden een hele uitgebreide kaart en ik at er samen met Jita 2 gerechten die we deelden. Beiden waren echt fantastisch.
Een andere dag aten we bij Himalaya Kitchen. We aten 2 verschillende soorten momo’s en beiden vonden we de gestoomde kaas/spinazie momo’s erg lekker. De andere momo’s waren gebakken en daar zat een aardappelmix in.
Los van deze namen: er zijn vele goede en leuke keuzes in Old & New Manali.

- Zin in koffie met een taartje?
Dan kan ik de German Bakery aanbevelen, gelijk naast de brug. Ze hebben er een goed koffiemachine en natuurlijk fijne taartjes en koeken. Je kunt er heerlijk aan het water zitten. Maar dat kan ook bij een heel aantal andere restaurantjes in deze straat.
Hoe lang blijf je
Voor de twee tempels, Mall Road en de wandeling naar Old Manali is het fijn om een dag te hebben. Wil je ook het rustigere Manali proeven, blijf dan twee tot drie nachten. Dan heb je tijd om vroeg in de ochtend door het bos te lopen, voordat de drukte begint.
En bezoek dan ook de dorpen Naggar, Rumsu en Sharan. Deze zijn makkelijk met een taxi te bereiken, ik zal hier later meer over delen.


Overnachten in Manali
Old Manali is rustiger en heeft meer sfeer, met kleine guesthouses en cafés. Ik zat een beetje aan het eind van de drukke winkelstraat in La Voglia Old Manali. Een prima budget optie in Oud Manali. Wil je iets eerder in de straat zitten maar nog buiten die drukte dan is Drifters Cafe, Bar & Inn ook een hele goede optie. Het restaurant zag er gezellig en verzorgd uit toen ik er langs liep.
Ook keek ik even om de hoek bij Hippie Panda, dit vond ik ook echt wel een goede optie voor een volgende keer. Precies achter de drukke winkelstraat, een smal pad wat je tussen de winkels door leidt en naar boven laat lopen zodat je toch uit de drukte bent en overdag een mooi uitzicht over de omgeving hebt.
Rond Mall Road zit je centraal, maar ook midden in de drukte. Het dorpje Vashisht, aan de overkant van de Beas, is een alternatief als je het wat stiller wilt.
Met mij op reis door India
India blijft me trekken. Daarom neem ik je graag mee, in een kleine groep en in een tempo waarin er ruimte is voor echte ontmoetingen. Mijn rondreis door Rajasthan voert langs kleurrijke steden, ambachten en de mensen die ze in leven houden. In het noordoosten reis ik door Nagaland, Assam en Arunachal Pradesh, een kant van India die maar weinig reizigers zien.
Bekijk de rondreis door Rajasthan of de reis Noordoost-India: op avontuur door Nagaland, Assam en Arunachal Pradesh.
Lees ook
- India reizen: complete gids voor een onvergetelijke reis
- Tawang bezoeken
- 2 weken rondreis Rajasthan
- Op Safari in de Thuisbasis van de Indische Neushoorn
- Bezoek aan Kumbhalgarh Fort & Ranakpur Jain Tempel – Ghanerao
Dit artikel bevat affiliatelinks. Als je iets boekt of koopt via een van deze links, ontvangen wij een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou.
Nog geen reacties