De vallei van Viñales (Valle de Viñales) staat op de UNESCO-werelderfgoedlijst, en als je er eenmaal staat, snap je meteen waarom. Hoge kalksteenrotsen die recht uit de aarde omhoogschieten, rode grond, tabaksvelden en een stilte die je bijna kunt aanraken. En dan hoor je: je moet naar de sigarenboer. Dat klopt. Maar je kunt dit ook combineren met een hike door de vallei, en dat is wat ik deed.
Ik hou ervan om wandelend een omgeving te verkennen. Je krijgt veel meer het gevoel om er deel van uit te maken. De geuren en kleuren komen dan extra goed binnen. En als je in de vallei van Viñales loopt, loop je in een landschap dat nergens anders ter wereld zo bestaat.
Lees alles voor je reisroute door West-Cuba voor 3 weken
Wat is de vallei van Viñales?
De Viñales-vallei ligt in de provincie Pinar del Río, in het westelijke puntje van Cuba, zo’n 180 kilometer van Havana. Het is een karstlandschap van 132 km² dat zijn bijzondere vorm dankt aan de combinatie van het klimaat en de kalksteenbodem. De kenmerkende rotsen heten mogotes, afgeronde kalkstenenheuvels die soms tot 300 meter hoog worden en vrijwel loodrecht uit de vruchtbare, roodbruine vlakte rijzen.
Die vlakte is allesbehalve leeg. Tabaksplantages, koffievelden, boerenhuisjes, trekpaarden, mannen met strohoeden. Het is het Cuba zoals je het je voorstelt, en het is er echt zo.
Wandelen in de vallei van Viñales: naar de sigarenboer
Ik had via mijn casa een wandeltocht geregeld. Er was ook al een stel aangemeld, en zo kon ik gewoon mee. Een gids, een route door de vallei, en een bezoek aan een sigarenboer onderweg.
We gingen op pad vanuit het stadje Viñales zelf en waren al snel de bebouwde kom uit. Het landschap opende zich. Rood zand, hoge rotswanden, palmbomen. Na een tijdje bereikten we een finca: een boerderij aan de rand van een tabaksveld.
De boer liet ons zijn schuur zien, waar de tabaksbladeren te drogen hingen. Lange rijen groen en goud. De geur is iets anders dan je verwacht, zachter. Even later zaten we aan tafel en liet hij zien hoe je in een paar minuten een sigaar draait, met bedachtzame, zekere handen.
Hij vertelde erbij hoe het systeem werkt: de oogst moet hij grotendeels verkopen aan de staat. Alleen een klein deel mag hij zelf houden. Daar draait hij sigaren van, die hij aan toeristen verkoopt. Die sigaren zijn puurder dan de staatssigaren, minder lang houdbaar, maar van goede kwaliteit. Ik kocht er vijf. Een klein beetje sponsoren en een aantal mensen thuis blij maken.
De natuur in de vallei van Viñales
Na de sigarenboer liepen we verder. Het zand had die typische rood-bruine kleur van Pinar del Río. We kwamen langs meertjes, door weilanden, langs boeren die op hun land werkten. Zwaai, Ola, doorlopen.
Op een gegeven moment klommen we een heuvel op. De anderen moesten een paar keer stoppen om op adem te komen. Ik hield dat niet bij. Boven stond alles stil en kon je de vallei in zijn volle breedte overzien: mogotes zover je keek, tabaksvelden, blauwe lucht.
In de verte zag ik een gier zitten op een rots. Ik probeerde zo dicht mogelijk te komen. Met die kalksteenwand achter hem was het een bijzonder beeld. Gieren zien er altijd een beetje luguber uit, dat is wat ze zijn: met die kale kop zijn ze eerlijk over wat ze doen.
We liepen terug naar Viñales. De gids had aangegeven dat ze in de middag nog een trip zou leiden. Later op de dag zag ik haar gewoon in het stadje lopen. Ik moest lachen. We willen allemaal graag laten geloven dat we heel hard werken.
De natuur in de Vallei van Viñales – Cuba
Ontdek de Vallei van Viñales – Cuba
Heerlijke Cubaanse uitzichten in de vallei
Fietsen in de vallei van Viñales
De volgende ochtend huurde ik een fiets. De fietsen zijn niet de beste, maar voor een paar uur door de vallei rondtrekken doen ze prima. Ik was de dag ervoor aan de rechterkant van het stadje gebleven en wilde de linkerkant zien.
Ik fietste naar Hotel La Ermita en Hotel Los Jazmines, twee hotels net buiten het stadje die allebei een mooi uitzicht over de vallei hebben. Je kunt er even stoppen, rondkijken. Inrijden, uitkijken, doorrijden.
Onderweg stuitte ik op een boer die de ingang naar een grot op zijn terrein had: Cueva de la Vaca. De ingang zit op hoogte in een kalksteenwand, dus je hebt al gauw een mooi uitzicht.
Mijn route hield na een tijdje op te bestaan. Het pad eindigde gewoon. In plaats van teruggaan stak ik een droge rivierbedding over, liep door een weiland, en kwam terecht in iemands tuin. Ze begroetten me, ik begroette terug, ik liep door hun pad terug naar de openbare weg. Zo hoort reizen.
Wat te doen in de vallei van Viñales: meer activiteiten
De vallei biedt genoeg voor meerdere dagen.
Paardrijden in de vallei
Een rit te paard door de tabaksvelden en langs de mogotes is een van de mooiste manieren om de vallei te verkennen. Je kunt een tocht boeken via je casa of een van de lokale reisbureautjes in het dorp.
Cueva del Indio
De bekendste grot van Viñales. Je loopt er een deel doorheen en legt een deel af per bootje over een ondergrondse rivier. Het is de enige bevaarbare grot van Cuba.
Gran Caverna de Santo Tomás
Dit grottenstelsel is met ruim 45 kilometer aan gangen het grootste van Cuba en een van de grootste van Latijns-Amerika. Je kunt er alleen met een gids in, en dan moet je ook echt zin hebben in een serieuze rondleiding. Verwacht: steilte, helmen, gedraai. De rit erheen vanuit Viñales duurt zo’n 25 minuten.
Mural de la Prehistoria
Op de terugweg van de Cuevas de Santo Tomás kun je stoppen bij de Mural de la Prehistoria: een enorme, 180 meter lange muurschildering op een kalksteenwand, gemaakt in 1961 in opdracht van Fidel Castro. Ik vind hem eerlijk gezegd niet mooi. Ik had die wand liever in zijn natuurlijke staat gezien. Maar er wordt veel over gesproken en dan wil je hem toch wel even zien.
Mirador de los Jazmines
Vanuit dit uitkijkpunt heb je een panoramisch uitzicht over de vallei. Het hotel erachter (waar ik langs fietste) heeft ook een zwembad als je na een wandeldag wilt afkoelen.
Praktische informatie voor je bezoek aan de vallei van Viñales
Hoe kom je er
Vanuit Havana rijdt de Viazul-bus naar Viñales, de rit duurt ongeveer 3,5 uur. Collectivo’s (gedeelde taxi’s) zijn sneller en comfortabeler en kosten maar iets meer. Vraag ernaar via je casa. Viñales ligt in de provincie Pinar del Río, in het westelijke puntje van Cuba.
Wanneer ga je
Hoog seizoen in Cuba loopt van november tot en met april: droog, zonnig, aangenaam warm. Dit is ook het moment dat de tabaksplantages op hun mooist zijn: de bladeren staan op het veld en in de schuren. Wie tussen oktober en februari komt, ziet de volledige tabakscyclus. Vermijd het orkaanseizoen van augustus tot half november.
Hoe lang blijf je
Reken op minimaal twee dagen voor de vallei. Eén dag voor een wandeltocht met sigarenboer, één dag voor fietsen of grotten. Met meer tijd kun je ook dagtrips maken naar de stranden van Cayo Jutías (ongeveer een uur rijden).
Overnachten
Logeer in een casa particular in Viñales zelf: dat is goedkoper dan een hotel, authentieker, en via je gastheer regel je makkelijk uitstapjes, fietsen en lokale gidsen. De casas in Viñales zijn over het algemeen van goede kwaliteit.
Op elke reis neem ik mijn eigen hervulbare waterfles mee. Mijn missie is om single-use plastic uit te bannen, en bijvullen in plaats van weggooien is een van de makkelijkste manieren om daar als reiziger aan bij te dragen. Ook een opvouwbare tas voor kleine aankopen scheelt onnodig plastic afval onderweg.
Wil je meer lezen over Cuba? Bekijk ook mijn artikelen over fietsen naar het strand van Playa Ancón bij Trinidad, wandelen door kleurrijk Trinidad en een paar dagen in Havana.
Lees ook de volledige reisroute door West-Cuba voor 3 weken.
Dit artikel bevat affiliatelinks. Als je iets boekt of koopt via een van deze links, ontvangen wij een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou.
Reacties (3)