Je loopt door het bos, het landschap golvend en groen, niets bijzonders. En dan staan ze er ineens. De Externsteine: dertien smalle zandstenen pilaren die abrupt uit de aarde omhoogschieten, tot wel 40 meter hoog. Geen aankondiging, geen aanloop. Gewoon daar.
Wat zijn dit? Waarom staan ze hier? En waarom voelt deze plek zo anders dan de rest van het Teutoburgerwald?
Die vragen stellen mensen hier al duizenden jaar. En niemand heeft ze volledig beantwoord. Dat maakt de Externsteine tot een van de boeiendste plekken die je net over de Nederlandse grens kunt bezoeken. Niet veel later liep ik er zelf drie dagen op de Hermannshöhen omheen en begreep ik waarom je hier steeds terug wilt komen.
Waar vind je de Externsteine?
De Externsteine liggen in het Teutoburgerwald bij Horn-Bad Meinberg, op zo’n 45 km van Bielefeld en 25 km van Paderborn. Vanaf de Nederlandse grens rij je er in ongeveer twee tot tweeënhalf uur naartoe. Snel genoeg voor een lang weekend weg.
De parkeerplaats ligt op Externsteiner Str. 33, op circa 350 meter van de rotsformatie. Je betaalt voor parkeren, maar toegang tot het gebied zelf is gratis.
Wat zijn de Externsteine?
De Externsteine zijn een rotsformatie van zandsteen: dertien smalle, verticale pilaren die tot wel 40 meter hoog abrupt uit het bosrijke heuvellandschap omhoogsteken. Ze zijn ontstaan in het Krijt, zo’n 120 miljoen jaar geleden, toen dit gebied bedekt was door een ondiepe zee. Zand en sedimenten werden samengeperst tot zandsteen. Door tektonische krachten kwamen de rotslagen omhoog en erosie door wind en water zorgde voor de bijzondere vormen die je vandaag ziet.
Wat het bijzonder maakt: het omringende bos onttrekt ze aan het zicht tot je er vlakbij bent. Ineens staan ze voor je. Dat effect, die verrassing, is precies wat me die eerste keer dat ik ze zag in 2016 opviel.
De Externsteine beklimmen
Als je de rotsen wilt beklimmen, koop dan een kaartje bij de kassa naast de stenen. Dit kost zo’n vier euro voor volwassenen, twee euro voor kinderen tot 14 jaar. Via steile trappen en donkere ruimtes klim je omhoog. Bovenop heb je uitzicht over een groot deel van het Teutoburgerwald.
- Beklimmen kan van half maart tot begin november, dagelijks van 10:00 tot 18:00 uur. Wil je het gebied verkennen zonder te beklimmen? Dat kan altijd en gratis.
- Direct naast de parkeerplaats vind je een informatiecentrum met uitleg over het ontstaan en de geschiedenis van de rotsen, en een restaurant voor een tussenstop.
Cultusplaats, christelijk heiligdom of krachtplek?
De Externsteine zijn al eeuwen onderwerp van discussie. Zijn het de resten van een heidens Germaans heiligdom? Een christelijke bedevaartsplaats? Of een plek die ooit diende als nagebouwde versie van de Heilige Stad Jeruzalem?
Wat zeker is: mensen komen hier al duizenden jaren. Vondsten uit de steentijd bewijzen dat er al rond 10.000 voor Christus mensen in de omgeving woonden. In de middeleeuwen werd een kapel in de rotsen uitgehakt en trokken pelgrims naar deze plek. Rond 1150 werd het Kruisafnamereliëf in de rotswand gehakt, dat geldt als een van de belangrijkste romaanse beeldhouwwerken van heel Noordwest-Europa.
Aan de rechterkant van de rotswand zie je dit reliëf nog steeds. Het stelt de kruisafneming van Jezus voor.
Tot op de dag van vandaag vinden er bijzondere bijeenkomsten plaats. Tijdens de Walpurgisnacht (1 mei) en de zonnewende komen esoterische en spirituele groepen hier samen. Wildkamperen en het gebruik van drank zijn verboden.
Wandelen bij de Externsteine
Rondom de rotsen zijn korte GPS-wandelroutes uitgezet, zoals de Bärensteinroute van 2,5 km. Die voert twee keer langs de Externsteine en duurt zo’n anderhalf uur. Een goede optie als je het gebied wilt beleven zonder grote inspanning.
Wil je langer wandelen? De Hermannshöhen is een langeafstandswandelpad van 226 km dat hier langs loopt. Ik deed er zelf een paar dagen van en dat beviel uitstekend. Een deel ervan, de Hermannsweg, loopt 160 km van Rheine tot Horn-Bad Meinberg langs de beboste bergkammen van het Teutoburgerwald.
Een andere optie is de Eggeweg: 70 km van Horn-Bad Meinberg naar Marsberg. Beide routes zijn een combinatie van natuur, bos en cultuurhistorische punten.
De fietsroute die eraan voorafging
Op de dag dat ik de Externsteine voor het eerst zag, fietsten we op de R1. Dat is een Europese fietsroute van 3.250 km die van Boulogne-sur-Mer in Frankrijk tot aan Sint-Petersburg in Rusland loopt. Je hebt er bij voltooiing zo’n zeven weken over. Grotendeels is de route bewegwijzerd.
Op elke reis neem ik mijn eigen navulbare waterfles mee. Mijn missie is om single-use plastic uit te bannen, en bijvullen in plaats van weggooien is een van de makkelijkste manieren om daar als reiziger aan bij te dragen. Ook een opvouwbare tas voor kleine aankopen scheelt onnodig plastic afval onderweg.
Hoe kom je er
De Externsteine liggen bij Horn-Bad Meinberg in Noordrijn-Westfalen. Navigeer naar: Externsteiner Str. 33, 32805 Horn-Bad Meinberg. Met de auto ben je vanuit Nijmegen of Arnhem in circa twee uur. In het weekend rijdt er vanuit Detmold een toeristische buslijn (792) naar de Externsteine.
Hoe lang blijf je
Een bezoek aan de Externsteine zelf duurt een halve dag. Combineer je het met een meerdaagse wandeling op de Hermannshöhen of Hermannsweg, dan ben je al snel twee tot vier dagen bezig. Een lang weekend vanuit Nederland is goed te doen.
Verblijven nabij de Externsteine?
- Paderborn (25 km) – Een leuke stad met een mooi historisch centrum. Midden in de stad vind je het Galeriehotel in een prachtig oud pand.
- Bielefeld (50 km) – Overnachten in het Steigenberger kasteel in het centrum, tegenover het treinstation, is een bijzondere ervaring.
- Detmold (15 km) – Dichtstbij de Externsteine en een sfeervolle kleine stad. Goed uitvalspunt als je ook de Hermannshöhen wilt lopen.
- Hamelen (40 km) – Bekend van de Rattenvanger van Hamelen, met een charmante oude binnenstad.
Er zijn ook B&B’s en kleine hotels direct in de omgeving van Horn-Bad Meinberg.
Wandelen in Duitsland: Net over de grens vind je de wandelroute Hermannshöhen
Er zijn nog meer mooie wandelingen, deze bijvoorbeeld: de Habichtswaldsteig
Wil je meer over Duitsland zien op mijn site?
- Hiken op de Rheinsteig – Koblenz
- Wandelen rondom Winterberg – Winterberger Hochtour
- Wandelen in de oude Warburg – Duitsland
- Of ga naar de NL kust: Ontdek Vesting Muiden
Dit artikel bevat affiliatelinks. Als je iets boekt of koopt via een van deze links, ontvangen wij een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou.
Reacties (1)