Na verschillende camino’s te hebben gelopen, was het tijd voor de pelgrimstocht die te boek staat als de zwaarste. Ik kan je vertellen: hij is prachtig. Maar laat ik je geruststellen: een paar etappes zijn pittig, de rest is heel goed te doen. Wat een fantastisch gebied, die ruige bergen van Asturië. En ook nog eens heerlijk rustig. Ik kreeg het echte pelgrimsgevoel terug dat ik in 2016 voor het eerst voelde en me telkens weer laat terugkomen.
Wat is de Camino Primitivo?
De Camino Primitivo is de oudste pelgrimsroute naar Santiago de Compostela. De naam zegt het al: primitivo betekent oorspronkelijk, eerste. Terwijl de Camino Francés tegenwoordig de bekendste route is, is de Primitivo de route waar alles mee begon. De route loopt van de kathedraal van Oviedo, de hoofdstad van Asturië, door de bergen van het Cantabrisch gebergte naar de vestingstad Lugo in Galicië. Vanaf Lugo ga je verder richting Melide, waar de Camino Primitivo samenkomt met de Camino Francés. Die laatste 55 kilometer naar Santiago de Compostela loop je samen met pelgrims van de Franse route.
De Camino Primitivo is zwaarder dan de meeste andere routes. Zeker in het eerste deel, tussen Oviedo en Lugo, klim en daal je vrijwel continu. Dat maakt de route misschien minder geschikt voor beginners, maar des te aantrekkelijker voor wie al wat loopervaring heeft en op zoek is naar rust, ruimte en echte bergen.
Om die reden wilde ik deze camino juist gaan verkennen. De rust en de ruigheid van de natuur, dat was precies wat ik zocht. Er liepen verrassend veel Nederlanders op de route, en elke dag had ik het gezelschap van pelgrims uit alle hoeken van de wereld. Precies dat is wat me telkens weer naar de camino laat terugkomen.
De geschiedenis: koning Alfonso II en de eerste pelgrim
De Camino Primitivo gaat terug tot de vroege negende eeuw. Kort na de ontdekking van het graf van de apostel Jacobus in het jaar 813 besloot Alfonso II, koning van Asturië en Galicië, zelf op weg te gaan om de relikwieën te bezoeken. Hij vertrok vanuit Oviedo en liep via de binnenlandse bergroute naar Lugo en vandaar naar Compostela. Ter ere van zijn aankomst liet hij de eerste kerk bouwen op de plek waar nu de kathedraal van Santiago staat, en hij richtte het klooster van Antealtares op om de cultus te verzorgen.
Daarmee liep Alfonso II niet alleen de allereerste pelgrimstocht naar Santiago. Hij legde ook de basis voor alles wat er daarna volgde: de kerk, de stad, en alle routes die er in de eeuwen erna bij kwamen.
Alfonso II kreeg de bijnaam “de Kuise” (el Casto). Hij leefde van ongeveer 760 tot 842 en wordt tot op de dag van vandaag beschouwd als de grondlegger van de Jacobusbedevaart.
De Camino Primitivo is in 2015 erkend als UNESCO Werelderfgoed.
De cijfers
| Totale afstand | ± 312 km |
| Startpunt | Kathedraal van Oviedo |
| Eindpunt | Kathedraal van Santiago de Compostela |
| Aantal etappes | 14 (ook in 12 of 15 te lopen) |
| Regio’s | Asturië (±150 km) en Galicië |
| Moeilijkheidsgraad | Hoog (4/5) |
| Hoogste punt | Alto del Acebo / Puerto del Palo ± 1.120–1.147 m |
| Drukte | Rustig, zeker voor Lugo |
| Samenkomst met Camino Francés | Melide (55 km voor Santiago) |
Het eerste deel van de route, door de bergen van Asturië, is het zwaarste. Dagelijkse hoogteverschillen van 600 tot meer dan 1.000 meter zijn geen uitzondering. Na Lugo vlakt het landschap af en wordt het wandelen aanmerkelijk rustiger.
Wil je de Compostela ontvangen, dan moet je minimaal de laatste 100 km lopen. Op de Camino Primitivo betekent dat: starten in Lugo.
Met de app Buen Camino of Camino Ninja plan je je etappes op maat: je ziet precies waar de albergues op de route liggen en past je dagetappe daar makkelijk op aan.
De etappes van de Camino Primitivo
Hieronder de etappes met afstanden zoals ik ze gelopen heb. Je kunt etappes splitsen of samenvoegen afhankelijk van je conditie en de beschikbare plekken.
Let op: langs de eerste 250 km zijn overnachtingsplekken schaars. Reserveer op tijd, zeker in het hoogseizoen.
Etappe 1 — Oviedo naar Grado | ± 25 km | ↑ 706 hm ↓ 871 hm
Etappe 2 — Grado naar Porciles | ± 28 km | ↑ 1417 hm ↓ 832 hm
Etappe 3 — Salas naar Campiello Campiello| ± 27 km | ↑ 854 hm ↓ 908 hm
Etappe 4 — Campiello Campiello naar Berducedo (Hospital route) | ± 27.5 km | ↑ 1145 hm ↓ 853 hm
Etappe 5 — Berducedo naar Castro | ± 25.4 km | ↑ 1342 hm ↓ 1569 hm
Etappe 6 — Castro naar A Fonsagrada | ± 20.6 km | ↑ 784 hm ↓ 496 hm je steekt de grens met Galicië over
Etappe 7 — A Fonsagrada naar O Cádavo | ± 24.4 km| ↑ 895 hm ↓ 1130 hm |
Etappe 8 — O Cádavo naar Lugo | ± 30.6 km | ↑ 612 hm ↓ 877 hm |
Etappe 9 — Lugo naar Ferreira | ± 27.1 km | ↑ 712 hm ↓ 627 hm
Etappe 10 — Ferreira naar Melide| ± 20 km | ↑ 443 hm ↓ 533 hm
Etappe 11 —Melide naar Arzua | ± 14.5 km | ↑ 336 hm ↓ 404 hm
Etappe 12 — Arzúa naar O Pedrouzo | ± 19 km | ↑ 437 hm ↓ 532 hm
Etappe 13 — O Pedrouzo naar Santiago de Compostela | ± 19 km | ↑ 403 hm ↓ 437 hm
Noot: sommige pelgrims verdelen etappe 9 (naar Lugo) over twee dagen. Maar ook veel pelgrims doen 10 en 11 (Ferreira naar Arzua) als 1 wandeldag. Hoe je de route ook indeelt, de totale afstand blijft gelijk.
Dit zijn de etappes zoals ik ze gedaan heb, tenminste tot aan Melide. Daar ben ik gestopt omdat ik deze laatste 3 etappes in de laatste jaren al zo vaak heb gedaan omdat deze deel uitmaken van de Camino Frances. Mijn pelgrimsreis De Laatste 200 KM naar Santiago loopt over die beroemde weg.
Hoe kom je er
Heen: naar Oviedo Oviedo heeft een eigen vliegveld, Aeropuerto de Asturias (OVD). KLM vliegt er in het seizoen rechtstreeks op vanuit Amsterdam. Je kunt ook via Madrid of Bilbao reizen en vandaar de trein of bus naar Oviedo nemen.
Terug: vanuit de regio Santiago Voor de terugvlucht heb je meerdere opties in de buurt. Het dichtstbijzijnde vliegveld is Santiago de Compostela zelf (SCQ), op zo’n 10 km van het centrum. Vueling en Iberia vliegen er regelmatig op vanuit Amsterdam. Wil je meer keuze of een goedkopere vlucht, dan zijn er nog drie alternatieven op redelijke afstand: A Coruña (LCG, ±50 km), Vigo (VGO, ±70 km) en Porto (OPO, ±180 km). Met Flixbus of ALSA ben je vanuit Santiago naar al deze vliegvelden zo op weg. Uiteraard kun je ook met de bus ook terug naar Oviedo.
Praktische informatie
Voorbereiding en uitrusting
Goed voorbereide voeten beginnen bij de juiste schoenen en ook zeker de juiste wandelsokken. Lees over alles wat je meeneemt op de Camino — van rugzak tot regenjas, en van wandelstokken tot blaarpleisters.
De credential: je pelgrimspaspoort
Zonder credential loop je de Camino ook prima, maar je kunt dan geen Compostela aanvragen. Het pelgrimspaspoort is het bewijs van je tocht: je laat het elke dag stempelen in albergues, cafés en kerken onderweg. Lees alles over de credential en de Compostela.
Gezond de Camino lopen
Je voeten, knieën en schouders verdienen goede voorbereiding. Blaren, kniepijn en vermoeidheid zijn de meest voorkomende klachten. In dit artikel vind je tips om de Camino fysiek goed door te komen.
Wil je met Zinvol Reizen mee op de Camino de Santiago?
- Camino Frances: De eerste 200 km vanaf Saint Jean Pied de Port
- Camino Francés: Laatste 200 km naar Santiago de Compostela
- Camino de Finisterre en Muxía: lopen voorbij Santiago
Wanneer ga je
April tot half juli en september-oktober zijn de beste maanden. Het weer in Asturië en Galicië is grillig: regen is altijd mogelijk, zeker in de bergen. De zomer (augustus) is drukker en warmer. In de winter zijn veel albergues gesloten.
Op elke reis neem ik mijn eigen hervulbare waterfles mee. Mijn missie is om single-use plastic uit te bannen, en bijvullen in plaats van weggooien is een van de makkelijkste manieren om daar als reiziger aan bij te dragen. Ook een opvouwbare tas voor kleine aankopen scheelt onnodig plastic afval onderweg.
Lees ook
- Camino de Santiago: Complete gids
- Het pelgrimsbureau in Santiago de Compostela: zo haal je jouw Compostela op
- Hoe Bereid je je Voor op de Camino? 5 Onmisbare Tips van een Ervaren Gids
- Een dag uit het leven van een pelgrim – Camino Frances
- De pelgrimstocht naar Santiago alleen lopen?
Dit artikel bevat affiliatelinks. Als je iets boekt of koopt via een van deze links, ontvangen wij een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou.
Nog geen reacties